Objawy i leczenie przeziębienia u dzieci

Przeziębienie u dziecka w wieku żłobkowym, przedszkolnym i wczesnoszkolnym to częsta infekcja wirusowa, zwłaszcza w okresie jesienno-zimowym. Jakie są objawy przeziębienia? Czy istnieją sprawdzone metody na łagodzenie objawów infekcji?

Objawy przeziębienia u dzieci

Najczęściej występującymi objawami przeziębienia u dzieci są:

  • nieżyt nosa objawiający się wydzieliną (katar);
  • u niektórych chorych kaszel;
  • zaczerwienienie, obrzęk i ból gardła, czasem chrypka;
  • gorączka lub stan podgorączkowy;
  • złe samopoczucie.

Pierwsze objawy przeziębienia u dziecka pojawiają się zazwyczaj 1-2 dni od zarażenia. Szczyt intensywności symptomów towarzyszących infekcji następuje po 3-4 dniach choroby, a następnie stopniowo słabną. W momencie rozpoznania objawów, organizm jest już zainfekowany wirusami. Nie ma więc możliwości cofnięcia tego procesu, ale można łagodzić nasilające się objawy i wspomagać organizm w zwalczaniu choroby. Warto również w okresie jesienno-zimowym profilaktycznie wzmacniać odporność dziecka.

Przeczytaj również: Naturalne i domowe sposoby na wzmocnienie odporności u dziecka >>

Kiedy zgłosić się z dzieckiem do lekarza? Niebezpieczne objawy przeziębienia u niemowląt i starszych dzieci

  • Niepokojące objawy u niemowląt

U niemowląt poniżej 3 miesiąca życia każdy przypadek gorączki powinien być skonsultowany z lekarzem. Jeżeli temperatura dziecka między 3. a 6. miesiącem życia przekracza 38,5°C to również konieczna jest konsultacja lekarska. U malutkich dzieci różne objawy mogą oznaczać różne choroby. Oczywiście może się okazać, że mamy do czynienia ze zwykłym przeziębieniem, ale konsultacja z lekarzem pozwoli wykluczyć poważniejsze choroby.

  • Niepokojące objawy u starszych dzieci

Jakie objawy przeziębienia mogą być niebezpieczne u starszych dzieci? Co powinno skłonić do wizyty u lekarza?

  • duszności, świszczący kaszel, szybki oddech;
  • nasilający się i nieustający ból głowy, zatok, ucha;
  • objawy przeziębienia utrzymujące się powyżej 14 dni;
  • dziecko nie chce pić;
  • gorączka powyżej 38 stopni Celsjusza utrzymująca się powyżej kilku dni.

Etapy i przebieg przeziębienia u dzieci

Etapy przeziębienia u dzieci zazwyczaj zależą od wieku i rodzaju wirusa, który zaatakował organizm malucha. Zazwyczaj objawy trwają od kilku dni do tygodnia i można je podzielić na 3 zasadnicze etapy:

  • etap naczyniowy – trwa 3-5 dni, w tym czasie następuje wyraźne rozszerzenie naczyń krwionośnych błony śluzowej nosa oraz jej przekrwienie, które objawia się katarem i niedrożnością nosa. Mogą wystąpić m.in. podwyższona temperatura, dreszcze, uczucie łaskotania w gardle lub chrypka;
  • etap komórkowy – trwa ok. 7 dni, w efekcie infekcji organizm podejmuje walkę i wytwarza komórki odpornościowe mające na celu zwalczanie choroby. Wydzielina z dróg oddechowych staje się gęstsza i mogą występować problemy z jej odkrztuszaniem. Normalnym i częstym objawem jest też zmiana koloru wydzieliny na żółty lub zielonkawy. Z powodu obrzęku śluzówek mogą pojawić się przejściowe problemy z węchem, smakiem czy słuchem;
  • ustąpienie dolegliwości lub zakażenie bakteryjne – zazwyczaj przeziębienie ustępuje samoczynnie, ale zdarza się, że pojawiają się powikłania (po ok. 14 dniach). Może dojść do infekcji zatok, oskrzeli, uszu czy płuc. Takim powikłaniom często towarzyszy wysoka gorączka i wydzielina z błony śluzowej o nieprzyjemnym zapachu i kolorze.

Jak długo może trwać przeziębienie?

W początkowej fazie infekcji pojawia się często gorączka, która ustępuje zwykle po kilku dniach. Towarzyszą jej objawy typowe dla przeziębienia – nieżyt nosa, katar, ból gardła, ale i one ustępują i zwykle nie trwają dłużej niż tydzień. Kaszel może trwać nawet do 2 tygodni. Jeśli po tym okresie objawy nie ustąpią lub ulegają nasileniu należy skontaktować się z pediatrą w celu ustalenia przyczyny i podjęcia ewentualnego leczenia.

Na czym polega leczenie przeziębienia u dziecka?

Przeziębienie wywołane jest przez wirusy, dlatego nieskuteczna jest w tym wypadku antybiotykoterapia (stosowana przy zakażeniach bakteryjnych). Leczenie przeziębienia u dziecka polega głównie na łagodzeniu objawów infekcji i wspomaganiu reakcji obronnych organizmu.

  • Leczenie przeziębienia u niemowląt

Jeśli chodzi o niemowlęta, łagodzenie objawów przeziębienia polega na zapewnieniu odpowiedniej dawki odpoczynku, udrożnianiu dróg oddechowych za pomocą gruszki lub aspiratora, nawilżaniu powietrza i przede wszystkim na zapewnieniu odpowiedniej dawki płynów – ok. 30-60ml/h. W przypadku niemowląt nie należy podawać leków bez konsultacji z lekarzem.

  • Leczenie przeziębienia u starszych dzieci

W przypadku łagodnych objawów przeziębienia u starszych dzieci warto spróbować domowych metod – rozgrzewających naparów do picia, maści rozgrzewających i ziołowych, inhalacji np. z soli fizjologicznej. Warto również zadbać o odpoczynek oraz picie odpowiedniej ilości płynów.

W razie nasilenia objawów lekarz może zalecić stosowanie leków przeciwgorączkowych, przeciwbólowych. Roztwór z wody morskiej pomoże zmniejszyć obrzęk śluzówki, przy silniejszym obrzęku lekarz może zalecić leki obkurczające naczynia błony śluzowej nosa.
W przypadku kaszlu stosuje się leki przeciwkaszlowe lub wykrztuśne, ważne, aby stosować je zgodnie z zaleceniami lekarza.

Domowe i naturalne sposoby łagodzące objawy przeziębienia u dzieci – co na przeziębienie?

Obserwacja dziecka, odpoczynek i domowe sposoby łagodzące objawy infekcji są nieodłącznymi elementami walki z infekcją wirusową.

Jak łagodzić objawy nieżytu nosa?

Jednym z najbardziej dokuczliwych dla dzieci objawów przeziębienia jest zatkany nos. Bardzo ważne jest, aby regularnie oczyszczać go z zalegającej wydzieliny. Niemowlętom najlepiej odciągać ją aspiratorem lub tzw. gruszką, a w przypadku starszych dzieci przypominać o regularnym wydmuchiwaniu nosa.

Warto zadbać też o nawilżanie powietrza w domu, ulgę przyniosą również inhalacje na bazie soli fizjologicznej u niemowląt, a u starszych dzieci te na bazie naparów ziołowych (np. tymianku1). Na noc sprawdzi się też skropienie piżamki starszego dziecka olejkiem eterycznym (np. eukaliptusowym) lub aplikacja niewielkiej ilości maści majerankowej w okolicy nosa.

Jak reagować na gorączkę lub stan podgorączkowy?

Jeśli zaobserwujemy u dziecka gorączkę lub stan podgorączkowy należy zapewnić mu dużą ilość odpoczynku i snu. Bardzo ważne jest też nawodnienie organizmu – nawet jeśli dziecko odmawia przyjęcia płynów należy dopilnować, żeby dostarczyć mu odpowiednią ich ilość. W przypadku wystąpienia gorączki o różnym nasileniu, nieustępującej w przeciągu 2-3 dni, należy niezwłocznie udać się do pediatry.

Co na chrypkę i ból gardła?

Spływająca z nosa wydzielina często trafia do gardła przyczyniając się do jego podrażnienia i obrzęku. Dziecko odczuwa ból i dyskomfort, może być rozdrażnione oraz odmawiać przyjmowania pokarmów.

W przypadku niemowląt należy zadbać o nawilżenie powietrza w pomieszczeniu, w którym przebywa dziecko oraz o bezpośrednie nawilżenie gardła, poprzez dostarczenie większej ilości płynów (np. wody lub herbatek smakowych dedykowanych niemowlętom).

W przypadku starszych dzieci warto spróbować syropów ze składnikami wspomagającymi układ odpornościowy (np. z czarnym bzem), naparów ziołowych lub specjalnych środków do ssania, które pomogą zmniejszyć dyskomfort lub uśmierzyć ból wynikający z podrażnienia błony śluzowej gardła. Ciepłe napoje, zupy i posiłki o miękkiej konsystencji nie będą powodowały bólu przy połykaniu.

Jak wzmocnić dziecko po przeziębieniu?

Przebyte przeziębienie osłabia organizm dlatego ważne jest, aby zadbać o jego odpowiednią odbudowę. Przede wszystkim należy skupić się na uzupełnianiu deficytu witamin i minerałów – zwłaszcza witamin C, D, E, A oraz witamin z grupy B, kwasów Omega-3 i probiotyków. Dostarczyć je można w pożywieniu, szczególnie w postaci świeżych warzyw i owoców, fermentowanych produktów mlecznych, kasz, ryb, orzechów. Jako uzupełnienie diety można podawać preparaty z witaminami.

Na podstawie:
1. Mejza F. Przeziębienie. Medycyna Praktyczna.
https://www.mp.pl/pacjent/grypa/przeziebienie/61668,przeziebienie. Data dostępu 03.12.2020.

1 Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie. Warszawa 1987. S. 379.